က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Friday, June 1, 2012

Cholesterol (1) ကိုလက္စေထာ (၁)

Thu, May 31, 2012 at 8:12 PM
ကြ်န္ေတာ္ဟာ အသက္ (၆၁) ႏွစ္ရွိ လက္ရွိသေဘၤာလိုက္ေနေသာ သေဘၤာသားတဦး ျဖစ္ပါတယ္။ အခုကြ်န္ေတာ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ေနေသာ ကုမၼဏီ၏ လိုအပ္ခ်က္အရ ေဆးစစ္ႀကည့္ရာ က်ေနာ္၏ Cholesterol Level ဟာ ေအာက္ပါအတိုင္း ေပၚလာသည္ကို သိရွိခဲ့ရပါသည္။ ထို႔ေႀကာင့္ က်ေနာ္အတြက္ HDL ၿမင့္တက္လာရန္ႏွင့္ LDL က်ဆင္း သြားေစရန္အတြက္ အကူအညီ ေတာင္းလိုက္ပါသည္။
- Total Cholesterol level is 4.3 MMOL/L < 5.2
- Total Cholesterol level is 165 MG/DL < 200
- HDL cholesterol level is 0.84 L MMOL/L >1.04
- HDL 32L MG/DL>40
- LDL cholesterol level is 3.1HMMOL/L <2.6
- LDL 117HMG/DL: <100

လူတိုင္း အသက္ ၂ဝ ေက်ာ္လာရင္ Cholesterol levels (ကိုလက္စေထာ) အနည္း-အမ်ား စစ္တာကို ၅ ႏွစ္တခါ လုပ္သင့္တယ္လို႔ သတ္မွတ္ထားတယ္။ Lipid profile လို႔ ေခၚတယ္။ ေယာက္်ားဆို ၃၅ ႏွစ္ေက်ာ္ရင္၊ မိန္းမဆိုရင္ ၄၅ ႏွစ္ေက်ာ္ရင္ ပိုျပီး ခပ္စိပ္စိပ္ စစ္သင့္ေသးတယ္။ စစ္ရင္ -
1. LDL (low-density lipoprotein cholesterol) = Bad cholesterol
2. HDL (high-density lipoprotein cholesterol) = Good cholesterol
3. Triglycerides နဲ႔
4. Total Cholesterol ေတြကို သိရမယ္။

1. LDL Cholesterol (ကိုလက္စေထာ) အဆိုး၊
• Less than 100 mg/dL = အေကာင္းဆံုး၊
• 130 – 159 mg/dL = အေကာင္း-အဆိုးၾကား၊
• 160 – 189 mg/dL = ျမင့္ေန၊
• 190 mg/dL and above = အေတာ္ျမင့္ေန။

2. HDL Cholesterol (ကိုလက္စေထာ) အေကာင္း
• 60 mg/dL နဲ႔ အထက္ ရွိသင့္တယ္၊
• ေယာက္်ားေတြမွာ 40 mg/dL ထက္နည္းျပီး၊
• မိန္မေတြမွာ 50 mg/dL ထက္နည္းေနရင္ ႏွလံုးေရာဂါျဖစ္လာမွာ စိုးရတယ္၊
• 60mg/dL ထက္မ်ားရင္ ႏွလံုးေရာဂါကို ကာကြယ္ရာက်တယ္။

3. Triglycerides (ထရြိဳင္-ဂလစ္စထြိဳက္စ္)
• 150 mg/dL ထက္နည္းတာ ပံုမွန္၊
• 150 – 199 mg/dL နဲနဲမ်ားတယ္၊
• 200 – 499 mg/dL မ်ားတယ္၊
• 500 mg/dL or higher အလြန္မ်ားတယ္။

4. Total Cholesterol (ကိုလက္စေထာ) စုစုေပါင္း
• 200 mg/dL ထက္နည္းေနတာ ေကာင္းတယ္၊
• 200 – 239 mg/dL နဲနဲမ်ားတယ္၊
• 240 mg/dL နဲ႔အထက္ မ်ားတယ္။

High Cholesterol (ကိုလက္စေထာ) မ်ားေနရင္ ဘာလုပ္ရမလဲ
တကယ္လို႔ ႏွလံုးေရာဂါ၊ ေသြးေၾကာေရာဂါရွိေနရင္ LDL ကို 70 ထက္ နည္းေနေအာင္ လုပ္သင့္တယ္။ ဆီးခ်ိဳ နဲ႔ တျခား ေရာဂါရွိေနသူေတြက LDL 100 ထက္ နည္းေနသင့္တယ္။ ႏွလံုးေရာဂါ၊ (စထုပ္္ခ္)၊ အဖ်ားပိုင္း ေသြးေၾကာ ေရာဂါေတြ ျဖစ္လာႏိုင္တဲ့ အႏၲရာယ္ရွိတယ္။ (၁) တသက္လံုး လူေနမႈပံုစံကို ေျပာင္းပါ။ (၂) လိုအပ္ရင္ ေဆးေသာက္ပါ။

(၁) Lifestyle changes include လူေနမႈပံုစံေကာင္းဆိုတာ -
1. Exercise ကိုယ္လက္ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ပါ။
2. Weight control ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ထိန္းေနပါ။
3. Smoking ေဆးလိပ္ မေသာက္ပါနဲ႔။
4. Healthy diet က်န္းမာေရးနဲ႔ ညီညြတ္တာသာ စားပါ။
o Unsaturated fats နဲ႔ Cholesterol နည္းတာေတြသာ စားပါ။
o အသီးအႏွံနဲ႔သစ္သီးေတြ စားပါ
o က်န္းမာေရးနဲ႔ညီညြတ္တဲ့ ဆီေရြးစားသံုးပါ။ ႏွမ္းဆီ၊ (ေအာလစ္ဖ္) ဆီ၊ ပန္းႏွမ္းဆီ၊ ေျမပဲဆီ၊ (ကင္ႏိုလာ) ဆီေတြ သံုးပါ။
o ဖိုက္ဘာမ်ားတဲ့ အစားအစာ စားေပးပါ။ (ဘာလီ)၊ အုတ္စပါး၊ ပန္းသီး၊
o Nuts အေစ့အဆံေတြစားပါ။ ေျမပဲ၊ သစ္ၾကားသီး၊ ဗာဒံေစ့၊
o ပဲသီးစားပါ။ Kidney, Chick peas, Lentils, Split peas, Black-eyed peas, and White beans ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳး စားပါ။
o အသားေတြက ရတဲ့အဆီက ဆိုးတယ္ဆိုေပမဲ့ အားလံုးေတာ့ မဟုတ္ဘူး။
o ျမင္ရတဲ့အဆီေတြ ဖယ္ထုတ္ထားတာ ေရြးပါ။ ေက်ာ္မဲ့အစား ျပဳတ္ပါ။
o ၾကက္သား နဲ႔ ၾကက္ဆင္သားေတြက ငန္းသား နဲ႔ ဘဲသား အဆီထက္ သက္သာတယ္။ အေရခြံ မစားပါနဲ႔။
o ျပဳျပင္ထားတဲအသားေတြ ဥပမာ Sausage ဝက္အူေတာင့္၊ Hot dogs (ေဟာေဒါ့ခ္)၊ ေတြမွာ အဆီ နဲ႔ ဆား မ်ားတယ္။ ေရွာင္ပါ။
o Organ meats ကလီစာကို တခါတေလမွသာ စားပါ။
o Margarine (မာဂ်ရင္း) က Butter ေထာပတ္ထက္ သင့္ေတာ္တယ္။

(၂) Cholesterol-lowering medications (ကိုလက္စေထာ) က်ေဆးေတြမွာ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြရွိတယ္။ အိပ္ခ်င္၊ အိပ္ေရးပ်က္၊ ေခါင္းကိုက္၊ ပ်ိဳ႕၊ အန္တာေတြ ျဖစ္တတ္တယ္။ ေဆးေတြ တမ်ိဳးကေန ေနာက္တမ်ိဳး ေျပာင္းေပးရတာလဲ ရွိတယ္။

- Statins ကိုအမ်ားဆံုးသံုးတယ္။ Statins ေဆးေၾကာင့္ ဗိုက္နာ၊ ေလပြ၊ ဗိုက္နာ၊ ဗိုက္ေအာင့္၊ ဝမ္းခ်ဳပ္၊ အသဲထိခိုက္၊ ၾကြက္သားေတြ နာ-အားယုတ္တာေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ Atorvastatin (Lipitor) နဲ႔ Rosuvastatin (Crestor) ေတြက ပိုျပင္းတယ္။ Fluvastatin (Lescol) က သိပ္မျပင္းဘူး။

- Fibrates ေဆးက Triglyceride က်ေစတယ္။ ဒီေဆးေၾကာင့္ ဝမ္းပ်က္၊ ဗိုက္နာ၊ သည္းေျခေက်ာက္တည္၊ ေသြးအားနည္း၊ ေသြးက်ဲေဆးေတြကို ပိုအားေပးတာေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ gemfibrozil, (Lopid) နဲ႔ fenofibrate (Tricor, Fibricor) ေတြျဖစ္တယ္။

- Resins (bile acid sequestrants) ေဆးက အသဲကေန (ကိုလက္စေထာ) ကို ပိုအသံုးခ်ေစမယ္။ ဒီေဆးေၾကာင့္ ဝမ္းပ်က္-ဝမ္းခ်ဳပ္၊ ဗိုက္မျငိမ္၊ ေခါင္းမူး၊ ေလပြ၊ ရင္ျပည့္၊ ရင္ပူတာေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။

- Niacin ေဆးက Triglyceride ကိုနည္းေစျပီး၊ HDL cholesterol ကိုမ်ားေစမယ္။ အသဲထိခိုက္၊ ဗိုက္နာ၊ အေရျပားနီျမန္း၊ ယားယံ၊ ဆီးခ်ိဳတက္တာေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။

(ကိုလက္စေထာ) မ်ားေနသူေတြကို ေဆးကုရတာ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ မတူပါ။ လူတိုင္းက (ကိုလက္စေထာ) ကို ထုတ္ေပးေနျပီး ဒါကို အသံုးျပဳေနၾကတယ္။ ႏွစ္ေနရာလံုးမွာ မတူၾကပါ။ ေယာက္်ားေတြနဲ႔ မိန္းမေတြကို ေဆးကုရတာ မတူဘူး။ (ကိုလက္စေထာ) မ်ားေနလို႔ ခ်က္ခ်င္း စိတ္ မပ်က္ပါနဲ႔ အေမရိကားမွာ ကိုယ္လိုလူမ်ိဳး သန္း ၁ဝဝ ရွိေနတယ္။ ဒီလူေတြက Total cholesterol 200 mg/dL ထက္ မ်ားေနၾကတယ္။ သူတို႔ကိုေဆးကုတဲ့အခါ ႏွစ္ေယာက္ထပ္တူတယ္ ဆိုတာေတာင္ ရွားတယ္။ အစား ဆင္ျခင္တာနဲ႔ ကိုယ္လက္လႈတ္ရွားမႈေတြလုပ္တာနဲ႔ အဆင္ေျပသြားသူေတြ ရွိတယ္။

Triglyceride and Sinus bradycardia ႏွလံုးခုန္ ေႏွးလြန္းတာ မေကာင္းပါ http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2011/03/triglyceride-and-sinus-bradycardia.html

Dr. တင့္ေဆြ
၁-၆-၂ဝ၁၂